ავტორები | რედკოლეგია | გამოწერა | კონტაქტი
შემთხვევითი მასალა
ლიტ. უწონადობა
 სიახლეები
ინტერვიუ

პასუხები კითხვარზე

ჯექსონ პოლოკი
06.01.2017

   


მთარგმნელი: გიორგი ჭანსკი
 
პოლოკის პირველი პერსონალური გამოფენა ნიუ-იორკში, 1943 წლის ნოემბერს, საუკუნის ხელოვნების გალერეაში მოეწყო. სადაც ომის პერიოდში ბევრი ევროპელი სიურრეალისტის ნამუშევარი იყო წარმოდგენილი. განცხადებაში (კითხვარში), რომელიც სამი თვის შემდეგ გამოქვეყნდა, ის ერთი მხრივ აყალიბებს შეხედულებას თავის ამერიკულ წარმომავლობაზე, მეორე მხრივ, თავის დამოკიდებულებას ევროპული ავანგარდის შესახებ. კითხვები შეადგინა თავად პოლოკმა გალერეის წარმომადგენლის დახმარებით.
 
თავდაპირველად დაიბეჭდა Arts & Architecture -ში, LXL, ნიუ-იორკი, 1944 წლის თებერვალი.
 
        სად დაიბადეთ?
ჯპ:  კოდი, ვაიომინგი, 1912 წლის იანვარი. ჩემი წინაპრები შოტლანდიელები და
        ირლანდიელები იყვნენ.
 
        გიმოგზაურიათ სადმე?
ჯპ:  რამდენჯერმე ვყოფილვარ კალიფორნიასა და არიზონაში, არასდროს ევროპაში.
 
        წახვიდოდით საზღვარგარეთ?
ჯპ:  არა. არ მესმის რატომ არ შეიძლება თანამედროვე ფერწერის პრობლემების გადაჭრა,
        როგორც აქ, ისე სადმე სხვაგან.
 
        სად სწავლობდით?
ჯპ:  აქ, ნიუ-იორკში - ხელოვნების სტუდენტთა ლიგა, 17 წლის ასაკში დავიწყე. ლიგაში 
        ორი წლის მანძილზე ბენტონთან ვსწავლობდი.
 
        რა გავლენა მოახდინა თომას ბენტონთან სწავლამ თქვენს შემოქმედებაზე,
        რომელიც რადიკალურად განსხვავდება ბენტონისაგან?
ჯპ:  ჩემი მუშაობა ბენტონთან მნიშვნელოვანი იყო, როგორც რაღაცის
        საწინააღმდეგოდ მკვეთრი რეაქციის ქონა, მოგვიანებით; ამ თვალსაზრისით, უკეთესი
        იყო სწორედ მასთან ერთად მუშაობა, ვიდრე ნაკლებად მტკიცე პიროვნებასთან,
        რომელიც ნაკლებად მკვეთრი წინააღმდეგობის გამწევი იქნებოდა. ამასთანავე, ბენტონი
        იყო ის, ვინაც გამაცნო რენესანსის ხელოვნება.
 
        რატომ გირჩევნიათ აქ - ნიუ-იორკში ცხოვრება თქვენს მშობლიურ დასავლეთს?
ჯპ:  ნიუ-იორკში ცხოვრება მგზნებარე, უფრო მომთხოვნი, გაცილებით ინტენსიური და
        ხელგაშლილია, ვიდრე დასავლეთში; მასტიმულირებელი გავლენები გაცილებით
        მრავალრიცხოვანი და ღირებულია. ამასთანავე, დასავლეთისადმი, გარკვეული სიმპათია
        გამაჩნია: მაგალითად, ხმელეთის უზარმაზარი ჰორიზონტალურობა,
        რომლის საშუალებასაც აქ ატლანტის ოკეანე იძლევა.
 
        მოახდინა გავლენა დასავლეთში ცხოვრებამ თქვენს შემოქმედებაზე?
ჯპ:  მე ყოველთვის ძლიერ მოხიბლული ვიყავი ამერიკელი ინდიელების ხელოვნების
        პლასტიკურობით. ნამდვილი ფერმწერის მიდგომის მსგავსად, ინდიელებს აქვთ უნარი
        მთლიანობაში აღიქვან სათანადო გამოსახულებები და თავადვე გაიგონ თუ რას
        წარმოადგენს ფერწერული შინაარსი (თემა). მათი ფერ(ით)წერა არსებითად
        დასავლურია, მათ ხედვას გააჩნია ის ძირითადი უნივერსალურობა, რაც ყველა
        ჭეშმარიტ ხელოვნებას ახასიათებს. ჩემი ტილოების გარკვეულ ნაწილში ზოგს ასოციაცია
       უჩნდება ამერიკელი ინდიელების ხელოვნებასთან და ხელწერასთან (კალიგრაფია). ეს
       განზრახული არ მქონია. ალბათ, ეს გამოწვეული იყო ადრეული მოგონებებისა და
       ენთუზიაზმის შედეგად.
 
        მიიჩნევთ რომ ტექნიკა მნიშვნელოვანია ხელოვნებაში?
ჯპ:  კი და არა. ოსტატობა უმთავრესია არტისტისთვის. მას ეს ზუსტად ისევე სჭირდება,
        როგორც ფუნჯები, პიგმენტები და ზედაპირი რომ დახატოს მასზე.
 
        მნიშვნელოვნად მიიჩნევთ, რომ ბევრი ცნობილი თანამედროვე ევროპელი არტისტი ამ
        ქვეყანაში ცხოვრობს?
ჯპ:  დიახ. მე ვეთანხმები იმ ფაქტს, რომ უკანასკნელი ასი წლის მანძილზე მნიშვნელოვანი
        მხატვრობა საფრანგეთში შეიქმნა. ამერიკელმა მხატვრებმა ვერ გაიგეს თანამედროვე
        ფერწერის არსი როგორც მისი დაწყებიდან, ისე დამთავრებამდე. (ერთადერთი
        ამერიკელი ოსტატი, რომელიც ჩემთვის საინტერესოა ეს რაიდერია). ამდენად ფაქტი,
        რომ კარგი ევროპელი თანამედროვეები ახლა აქ არიან, ძალიან მნიშვნელოვანია სწორედ
        მათ მიერ შემოტანილი თანამედროვე ფერწერის პრობლემების გაგების თვალსაზრისით.
        მე განსაკუთრებით მოხიბლული ვარ მათი კონცეფციით, რომ ხელოვნების წყარო
        არაცნობიერია. ეს იდეა უფრო მეტად მაინტერესებს, ვიდრე ის, რასაც ზოგიერთი
        კონკრეტული მხატვარი აკეთებს, ყველაზე მეტად ორი არტისტი აღმაფრთოვანებს
        პიკასო და მირო, რომლებიც ისევ საზღვარგარეთ არიან.
 
        თქვენი აზრით, შესაძლებელია არსებობდეს ამერიკული ხელოვნება როგორც ასეთი?
ჯპ:  განცალკევებული ამერიკული ფერწერის იდეა, რაც ამ ქვეყანაში ძალზე პოპულალური
        იყო ოცდაათიანების პერიოდში, აბსურდულად მეჩვენება, ზუსტად ისევე, როგორც
        მხოლოდ ამერიკული მათემატიკის ან ფიზიკის შექმნის იდეა იქნებოდა აბსურდული. . . .
        სხვა მხრივ, პრობლემა არ არსებობს საერთოდ; ან რომც არსებობდეს, თავისთავად
        გადაიჭრებოდა: ამერიკელი ამერიკელია და ბუნებრივია, რომ მისი ფერწერა სწორედ
        ამ ფაქტით იქნება განპირობებული, სურს მას ეს თუ არა. მაგრამ თანამედროვე ფერწერის
        ძირითადი პრობლემები ნებისმიერი ქვეყნისგან დამოუკიდებელია.